مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان :رکورد واکسیناسیون شکست؛ ۱۸ هزار رأس در ۲۴ ساعت واکسینه شدند

مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان :رکورد واکسیناسیون شکست؛ ۱۸ هزار رأس در ۲۴ ساعت واکسینه شدند

به گزارش دنیای اسرار ، مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان  دکتر شهرام موحدی در نشست خبری بااصحاب رسانه با ارائه توضیحاتی جامع درباره وضعیت تب برفکی، مسیرهای انتقال، شرایط اپیدمیولوژیک و اقدامات پیشگیرانه استان تأکید کرد : این بیماری به دلیل تنوع سویه‌ها، سرعت بالای انتشار و تراکم سنگین دامداری‌ها در اصفهان می‌تواند خساراتی کم‌سابقه ایجاد کند.

او با اشاره به تغییرات پی‌درپی ویروس تب برفکی گفت :این ویروس دارای شاخه‌ها و زیرسویه‌های متعدد است و به همین دلیل، ایمنی ناشی از واکسن همواره کامل و قطعی نیست. برخی سویه‌ها نسبت به واکسن‌های موجود مقاومت بیشتری دارند و همین موضوع ضرورت واکسیناسیون دوره‌ای، مدیریت استرس دام و رعایت شدید امنیت زیستی را دوچندان کرده است.

مدیرکل دامپزشکی استان اصفهان  با تشریح مسیرهای ورود ویروس به دامداری‌ها گفت :حیوانات اهلی و وحشی مانند سگ، گرگ، روباه، شغال، خرگوش و حتی برخی گونه‌های جانوری دیگر ممکن است ویروس را وارد محیط دامداری کنند. علاوه بر این، جوندگان و حشرات نیز قادرند ویروس را به صورت فیزیکی منتقل کنند.

او تأکید کرد :ورود افراد بدون رعایت پوشش مناسب و ضدعفونی، یکی از رایج‌ترین راه‌های انتقال بیماری است.

به گفته موحدی :گاهی دامداران تصور می‌کنند مدیران یا مهمانان ویژه نیازی به استفاده از لباس کار یا چکمه ضدعفونی ندارند، در حالی که همین سهل‌انگاری‌ها منشأ بسیاری از رخدادهای آلودگی بوده است.

او تأکید کرد :برخی نهادهای خدمات‌رسان و هر فردی که بدون رعایت اصول بهداشتی وارد واحدهای دامداری شود، می‌تواند به‌صورت ناخواسته عامل انتقال مکانیکی ویروس باشد. به گفته او، ورود افراد بدون تجهیزات و ضدعفونی مناسب، امکان جابه‌جایی آلودگی از یک واحد بیمار به واحد سالم را افزایش می‌دهد.

مورد دیگری که موحدی بر آن تأکید داشت،تردد روزانه خودروهای حمل شیر بود که ویروس را به سرعت میان چندین دامداری جابه‌جا می‌کنند.

مدیرکل دامپزشکی از کمبود نهاده و جیره اضطراری دامداران نیز به عنوان یکی از عوامل جدی گسترش بیماری یاد کرد.

به گفته وی ، در ماه‌های اخیر بسیاری از دامداران به دلیل تأخیر در تأمین نهاده، از دامداری‌های مجاور ذرت، سویا و سایر خوراک‌ها را قرض کرده‌اند و همین جابه‌جایی خوراک میان واحدهای مختلف منجر به شکل‌گیری کانون‌های جدید آلودگی شده است.

در بخش تشریح علمی بیماری، او دوره کمون تب برفکی را بین یک تا دوازده روز اعلام کرد؛ دوره‌ای که دام آلوده هیچ علامتی ندارد اما ویروس را در بدن خود حمل می‌کند. با بروز علائم، دام دچار تب بالا، تاول‌های دهانی و اندام حرکتی، افت تولید شیر، زخم پستان و ریزش شدید بزاق می‌شود.

موحدی یادآور شد :اگر دام در دوره کمون واکسینه شود، استرس ناشی از واکسیناسیون می‌تواند علائم بیماری را سریع‌تر بروز دهد و این موضوع به اشتباه ضعف واکسن تلقی می‌شود.

وی در ادامه توضیح داد :ویروس از طریق ترشحات دهان و بینی، هوای بازدم، تاول‌های پاره‌شده، شیر، جنین سقط‌شده، ادرار، مدفوع و حتی سلول‌های پوستی ریزش‌یافته قابل انتشار است و تا صد روز می‌تواند در محیط زنده بماند. اگر یک فرد وارد دامداری آلوده شود، ویروس ممکن است تا پانزده روز در مخاط بینی او باقی بماند و با اینکه بیماری مشترک بین انسان و دام نیست، همین وجود مکانیکی ویروس می‌تواند دامداری دیگری را آلوده کند.

مدیرکل دامپزشکی در بخش دیگری از سخنان خود شاخص سرعت انتشار بیماری را با ویروس‌های شناخته‌شده مقایسه کرد. او گفت R0 آنفلوآنزای فصلی حدود دو، کرونا حدود پنج و تب برفکی بین پانزده تا بیست و پنج است؛ یعنی سرعت انتشار آن چند برابر ویروس کروناست.

دکتر موحدی افزود :برخلاف آنفلوآنزا که با پاساژهای پیاپی در انسان ضعیف‌تر می‌شود، ویروس تب برفکی در انتقال‌های مکرر بین دام‌ها مهاجم‌تر می‌شود.

به گفته وی ، بسیاری از کشور‌های خاورمیانه، شرق و جنوب‌شرق آسیا اکنون با تب برفکی درگیر هستند و سازمان جهانی بهداشت دام برای رصد جهانی آن سامانه ویژه دارد.

او تأکید کرد :تراکم کم‌نظیر دام سنگین در اصفهان، این استان را به یکی از حساس‌ترین نقاط کشور تبدیل کرده و کوچک‌ترین غفلت می‌تواند خسارات سنگین به همراه داشته باشد.

وی با اشاره به جمعیت بیش از ۴۷۰ هزار رأسی دام سنگین استان گفت: تاکنون تنها حدود هشت هزار رأس، یعنی حدود ۱.۷ درصد کل جمعیت، درگیر تب‌برفکی شده‌اند؛ نرخی که به‌مراتب کمتر از سقف ۱۰ درصدی است که در استانداردهای بین‌المللی به‌عنوان میزان طبیعی بروز سالانه بیماری پذیرفته می‌شود. او همچنین تلفات قطعی و تأیید‌شده را بسیار محدود دانست و اعلام کرد این رقم تنها حدود ۱۰۰ رأس شامل ۱۰ گاو بالغ و ۹۰ گوساله بوده است.»

مدیرکل دامپزشکی  استان اصفهان با اشاره به مدل‌سازی سازمان جهانی بهداشت دام گفت :در صورت عدم اقدام، اصفهان ممکن است با بزرگ‌ترین بحران دامی تاریخ خود مواجه شود. براساس این مدل، در سناریوی بحرانی بیش از بیست‌وشش هزار رأس گاو تلف خواهند شد و بیش از صدوبیست هزار رأس به کشتار اضطراری خواهند رسید. خسارت مستقیم چنین وضعیتی بیش از پنج و دو دهم تریلیون تومان برآورد شده است و خسارت غیرمستقیم می‌تواند چند برابر آن باشد.

موحدی گفت: دامپزشکی استان از فروردین‌ماه بارها در نامه‌ها، هشدارها و اطلاع‌رسانی‌های عمومی نسبت به خطر ورود سویه‌های جدید هشدار داده و جلسات متعدد آموزشی، هم‌اندیشی و قرارگاه‌های کنترل بیماری را در سراسر استان برگزار کرده است. همچنین مکاتبات گسترده‌ای با استانداری، نیروی انتظامی، پلیس‌راه، مدیریت بحران و دستگاه‌های مرتبط برای تقویت کنترل تردد، ضدعفونی خودروهای حامل دام و پایش واحدها انجام شده است.

موحدی در بخش عملیاتی، تعداد واکسیناسیون‌های انجام‌شده را تشریح کرد. از ابتدای سال تاکنون بیش از چهار میلیون دُز واکسن تب‌برفکی در استان تزریق شده است که شامل ۶۴۱ هزار و ۱۸۶ رأس دام سنگین و بیش از ۲ میلیون و ۴۴۶ هزار رأس دام سبک علیه سویه‌های بومی و نیز واکسیناسیون ۹۷۲ هزار و ۷۳۹ رأس دام سنگین صنعتی، بیش از ۳۱ هزار رأس دام سنگین روستایی (به‌صورت رایگان) و ۸۲ هزار و ۲۲۵ رأس دام سبک علیه سویه جدید وارداتی از ترکیه است.

وی با اشاره به سختی‌های عملیات میدانی گفت: واکسیناسیون در برخی روزها تا نیمه‌شب و حتی با نور چراغ خودروها انجام شده و کارکنان دامپزشکی بارها در جریان این عملیات دچار آسیب‌های جسمی شده‌اند.

به گفته وی ، رکورد واکسیناسیون استان در ۲۴ ساعت به هجده هزار رأس رسیده است.

وی تأکید کرد :واکسن تب برفکی حداکثر چهار ماه ایمنی ایجاد می‌کند و حتی در بهترین شرایط، میزان محافظت آن حدود شصت‌وپنج درصد است. کمبود نهاده، تغییر جیره، استرس، بیماری‌های زمینه‌ای و تراکم بالای دام می‌تواند این رقم را کاهش دهد و اگر دام بیمار از دام سالم جدا نشود، شکست ایمنی رخ خواهد داد.

مدیرکل دامپزشکی با انتقاد از تراکم بالای برخی واحدها و بی‌توجهی برخی دامداران به اصول قرنطینه و جداسازی گفت: نمونه‌هایی وجود دارد که دامداری با پروانه صد رأسی بیش از هزار و چهارصد رأس دام نگهداری می‌کند و این موضوع کنترل بیماری را تقریباً ناممکن می‌سازد.

وی  درپایان  درباره ظرفیت کم‌نظیر دامداری در استان گفت:  اصفهان با در اختیار داشتن حدود ۴۷۰ هزار رأس دام سنگین صنعتی، ۷۱ واحد بزرگ‌مقیاس با بیش از هزار رأس، بیش از سه میلیون رأس دام سبک و تولید شیر خامی معادل مجموع تولید ۱۶ استان، اکنون رتبه نخست کشور در تولید شیر و رتبه چهارم در گوشت قرمز را دارد. به‌گفته موحدی ، تمرکز بیش از هشت درصد دام سنگین کشور در این استان سبب شده اصفهان به بزرگ‌ترین قطب لبنیاتی ایران تبدیل شود؛ تراکمی که هر لغزش کوچک در مدیریت بیماری می‌تواند پیامدهای ملی در پی داشته باشد.»

خبرنگار:علیرضاهژبری