خانه‌ای به وسعت یک نذر؛ روایت خمینی‌شهری‌ها در جوار حرم رضوی

خانه‌ای به وسعت یک نذر؛ روایت خمینی‌شهری‌ها در جوار حرم رضوی

خمینی‌شهری‌ها سال‌ها پیش خانه‌ای بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ مترمربعی را در نزدیکی حرم مطهر رضوی برای اسکان زائران خریداری کردند؛ حالا همان خانه تاریخی در کنار احداث مجموعه‌ای جدید، در حال مرمت و مقاوم‌سازی است تا یک نذر قدیمی، شکل تازه‌ای به خود بگیرد.

به گزارش پایگاه خبری دنیای اسرار، قصه این مجموعه از یک پروژه ساختمانی آغاز نشد؛ از یک هیئت مذهبی و دغدغه‌ای برای خدمت به زائران امام رضا(ع) شکل گرفت.

اعضای هیئت جان‌نثاران امام حسین(ع) خمینی‌شهر که سال‌ها برای زیارت راهی مشهد مقدس می‌شدند، با افزایش شمار زائران و دشواری تأمین محل اقامت، به فکر ایجاد مکانی دائمی برای اسکان زائران افتادند.

در نهایت، یک خانه قدیمی با مساحتی بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ مترمربع، با مشارکت مردم و خیران محله فروشان و با مدیریت مرحوم آیت‌الله امامی خریداری شد؛ خانه‌ای که طی سال‌های گذشته میزبان زائران خمینی‌شهری و دیگر نقاط کشور و همچنین محل برگزاری برنامه‌های هیئت‌های مذهبی بود.

گذر زمان اما آثار خود را بر این بنای قدیمی گذاشت و فرسودگی، ضرورت مرمت و مقاوم‌سازی آن را جدی‌تر کرد.

سال ۱۳۹۷ با تشکیل هیئت امنا، مطالعات و برنامه‌ریزی برای توسعه این مجموعه و تبدیل آن به یک مجموعه مجهز زیارتی آغاز شد. پس از انجام مراحل مربوط به تغییر کاربری و دریافت مجوزهای لازم، عملیات اجرایی پروژه در تابستان سال ۱۴۰۰ کلید خورد.

اکنون پروژه در دو مسیر همزمان پیش می‌رود؛ از یک سو بنای تاریخی در حال احیا و مقاوم‌سازی است و از سوی دیگر، ساختمان جدید مجموعه برای افزایش ظرفیت خدمت‌رسانی به زائران در حال احداث است.

در بخش تاریخی مجموعه هنوز نشانه‌های معماری گذشته به چشم می‌خورد؛ تیرهای چوبی، ستون‌ها و بخش‌هایی از سقف و سازه سنتی بنا حفظ شده و تلاش می‌شود ضمن افزایش استحکام، هویت معماری آن نیز باقی بماند.

طبقه زیرشیروانی و بخش‌هایی از سقف و ستون‌ها در حال مرمت است و در قسمت‌هایی، سازه‌های فلزی در کنار عناصر قدیمی قرار گرفته‌اند تا بنا در برابر آسیب‌های احتمالی مقاوم‌تر شود.

سردر و ورودی قدیمی نیز در حال بازسازی است و در این میان، استادکاران سنتی با مهارت‌های به‌جامانده از نسل‌های گذشته، در مرمت بخش‌های چوبی و آجری بنا نقش دارند.

اینجا قرار نیست یک ساختمان قدیمی صرفاً تخریب و جایگزین شود؛ هدف، حفظ بخشی از هویت و خاطره یک مجموعه است که سال‌ها محل رفت‌وآمد زائران و هیئت‌های مذهبی بوده است.

در کنار عملیات مرمت، ساخت مجموعه جدید نیز ادامه دارد؛ مجموعه‌ای که قرار است فضاهایی همچون حسینیه، زائرسرا، محل‌های اقامتی، آشپزخانه، سالن غذاخوری و فضاهای خدماتی را در خود جای دهد.

بخشی از این ساختمان در عمق حدود ۲۰ متری زمین طراحی شده و همین موضوع، عملیات اجرایی را در محدوده اطراف حرم مطهر با پیچیدگی‌های فنی همراه کرده است.

یکی از مراحل دشوار پروژه، عملیات خاک‌برداری بود که طبق اعلام مجریان، حدود ۲۰ تا ۲۲ هزار مترمکعب خاک از محل پروژه خارج شد.

با وجود محدودیت‌های ترافیکی و شرایط خاص منطقه، عملیات خاک‌برداری حدود ۶ ماه به طول انجامید و پس از پایان این مرحله، روند احداث سازه جدید وارد مراحل بعدی شد.

اما شاید مهم‌ترین بخش این پروژه، نه حجم عملیات عمرانی و نه عمق گودبرداری باشد؛ بلکه سرمایه‌ای است که مردم برای آن پای کار آورده‌اند.

بر اساس اعلام مسئولان پروژه، تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان از هزینه‌های این مجموعه از طریق مشارکت مردم و خیران خمینی‌شهری تأمین شده است.

این موضوع، پروژه را از یک طرح صرفاً عمرانی فراتر می‌برد؛ چرا که سرمایه اصلی آن از دل مشارکت مردمی شکل گرفته و مقصد نهایی آن نیز خدمت به مردم و زائران است.

قرار است زائرسرا پس از تکمیل، امکان اقامت زائرانی را فراهم کند که توان پرداخت هزینه‌های بالای هتل و اقامت در مشهد را ندارند؛ اقامتی با هزینه پایین و در برخی موارد به صورت رایگان.

آشپزخانه و سالن غذاخوری نیز برای پذیرایی از زائران و هیئت‌های مذهبی پیش‌بینی شده است.

اکنون در جوار حرم مطهر رضوی، یک خانه قدیمی در حال بازگشت به زندگی است و در چند قدمی آن، ساختمانی جدید قد می‌کشد؛ دو نسل از یک مجموعه که قرار است در کنار هم ادامه پیدا کنند.

یک سو، تیرهای چوبی و دیوارهای قدیمی که خاطرات سال‌های گذشته را در خود نگه داشته‌اند و سوی دیگر، سازه‌ای جدید که قرار است ظرفیت خدمت به زائران را افزایش دهد.

این پروژه را می‌توان روایت یک مشارکت مردمی دانست؛ روایتی که در آن مردم خمینی‌شهر بخشی از سرمایه خود را نه برای یک بنای شخصی، بلکه برای ساختن پناهگاهی برای زائران امام رضا(ع) به میدان آورده‌اند.