چالش‌های زمین‌مانده روشن‌دلان اصفهان؛ از واگذاری مراکز آموزشی و حمایتی تا مطالبات شهری و اشتغال

۲۳ مهرماه، روز جهانی عصای سفید، فراتر از یک مناسبت تقویمی، فرصتی است برای شنیدن صدای جامعه روشن‌دلان و بررسی مطالبات به‌حق آنان در حوزه‌های شهری، آموزشی، توانمندسازی و اشتغال.

به گزارش خبرنگار  دنیای اسرار – اصفهان : به همین مناسبت، ابوالفضل ضامنی، نماینده نابینایان و معلولین و رئیس هیئت نابینایان و معلولین استان اصفهان، در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار دنیای اسرار، به تشریح ریشه‌ای‌ترین مشکلات و دغدغه‌های این جامعه پرداخت.

ضامنی با اشاره به پیشینه فعالیت این مجموعه گفت: این تشکل با مجوزهای مربوط از سازمان بهزیستی، استانداری اصفهان و سازمان تبلیغات اسلامی فعالیت می‌کند. پیگیری امور نابینایان در خانواده ما از سال ۱۳۴۶ با فعالیت مرحوم پدربزرگم، عبدالمحمد ضامنی، آغاز شد و پس از آن پدرم از سال ۱۳۶۰ این مسیر را ادامه داد. از سال ۱۳۸۰ نیز مسئولیت پیگیری این امور بر عهده من قرار گرفته است.

ضرورت بازگشت مراکز آموزشی و مهارتی

رئیس هیئت نابینایان و معلولین استان اصفهان با اشاره به مرکز هفتم تیر در خیابان آبشار اظهار کرد: این مجموعه در گذشته مرکزی آموزشی، فرهنگی و خوابگاهی برای نابینایان و کم‌بینایان از سراسر کشور بود و کارگاه‌هایی مانند خیاطی و میناکاری در آن فعالیت می‌کرد. هنرجویان در این مرکز آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای می‌دیدند و برای مهارت‌هایی که می‌آموختند مدرک دریافت می‌کردند.

وی افزود: فعالیت مرکز از سال ۱۳۸۶ به‌تدریج کمرنگ شد. برای بازگشت کارگاه‌ها و خوابگاه پیگیری‌های زیادی انجام دادیم و موضوع را از طریق رسانه‌ها نیز مطرح کردیم. در دوره ریاست‌جمهوری شهید آیت‌الله رئیسی، دستور رسیدگی به بازگشت این مجموعه صادر شد، اما اکنون گفته می‌شود قرار است در صورت بازگشایی، مرکز به‌عنوان محل پذیرش بهزیستی فعالیت کند. چنین کاربری‌ای جای کارگاه‌های تخصصی و آموزشی نابینایان را نمی‌گیرد؛ بهزیستی مراکز دیگری برای پذیرش دارد، اما راه‌اندازی کارگاه‌های مهارتی برای نابینایان ضروری است.

ضامنی همچنین درباره مرکز فاطمه‌الزهرا در خیابان شمس‌آبادی گفت: این مرکز محل آموزش و خوابگاه دختران نابینا و کم‌بینا از سراسر کشور بود. هنرجویان در رشته‌هایی مانند خیاطی، میناکاری و قالی‌بافی آموزش می‌دیدند و امکان اقامت شبانه‌روزی داشتند. با تعطیلی و کم‌رنگ‌شدن فعالیت این مرکز، فرصت آموزش و حضور جمعی از بسیاری از دختران گرفته شد. درخواست ما این است که این مرکز نیز دوباره به چرخه آموزش و مهارت‌آموزی بازگردد.

ابابصیر؛ مدرسه‌ای برای تحصیل و استقلال

وی با اشاره به مجموعه ابابصیر بیان کرد: این مدرسه با کمک خیرین و به همت فردی نیکوکار به همین نام برای دانش‌آموزان نابینا ایجاد شد. دانش‌آموزان از پایه ابتدایی تا دوره راهنمایی در آن تحصیل می‌کردند و در کنار درس، مهارت‌هایی مانند خط بریل و رفت‌وآمد مستقل را می‌آموختند.

به گفته ضامنی، این مجموعه نیز از سال ۱۳۸۶ تغییر کاربری داد و دانش‌آموزان نابینا ناچار شدند در مدارس عادی ادامه تحصیل دهند. او گفت: برخی از این دانش‌آموزان در محیط‌های آموزشی با دشواری‌هایی روبه‌رو می‌شوند و ممکن است از ادامه تحصیل بازبمانند. مدرسه‌ای ویژه با امکانات آموزشی و حمایتی مناسب می‌تواند در افزایش امید، تقویت مهارت‌های فردی و ادامه تحصیل آنان مؤثر باشد.

رئیس هیئت نابینایان و معلولین استان اصفهان با اشاره به توانمندی هنرجویان این مراکز افزود: نابینایان و کم‌بینایان در رشته‌های گوناگون استعدادهای قابل توجهی دارند. در نمایشگاه‌هایی که آثار آنان عرضه شده، مردم از کیفیت و ظرافت کارها استقبال کرده‌اند. فراهم‌کردن فرصت آموزش و نمایش توانایی‌ها می‌تواند زمینه‌ساز استقلال و مشارکت بیشتر آنان در جامعه باشد.

موانع پیاده‌روها و قطع مسیرهای بساوایی

ضامنی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به مشکلات تردد در معابر شهری اشاره کرد و گفت: برخی موانع فلزی که با هدف جلوگیری از ورود موتورسیکلت به پیاده‌رو نصب شده‌اند، برای افراد نابینا خطرسازند. این موانع گاهی در ارتفاعی قرار دارند که با قفسه سینه برخورد می‌کنند و ممکن است موجب آسیب جدی شوند. از شهرداری درخواست داریم این موانع را بررسی و در صورت لزوم جمع‌آوری یا به شکل ایمن اصلاح کند.

وی همچنین درباره خطوط بساوایی ویژه نابینایان گفت: در جریان بهسازی برخی پیاده‌روها، مسیرهای برجسته راهنما برداشته شده یا در نقاطی ناگهان قطع می‌شوند. وقتی مسیر راهنما پیوسته نباشد، فرد نابینا ممکن است تصور کند راه ادامه دارد و با جدول، مانع یا خطر دیگری روبه‌رو شود. حفظ و ترمیم اصولی این مسیرها برای رفت‌وآمد ایمن ضروری است.

گویاسازی اتوبوس‌ها و دستگاه‌های خودپرداز

این فعال حوزه نابینایان با اشاره به وضعیت حمل‌ونقل عمومی اظهار کرد: گویاشدن اتوبوس‌ها برای افراد نابینا و کم‌بینا اهمیت زیادی دارد، زیرا به آنان کمک می‌کند مسیر و ایستگاه مورد نظر خود را تشخیص دهند. در برخی اتوبوس‌ها سامانه صوتی نصب شده، اما به گفته شهروندان همیشه از آن استفاده نمی‌شود. انتظار داریم سازمان اتوبوسرانی و رانندگان برای فعال‌بودن این سامانه همکاری کنند.

ضامنی درباره عابربانک‌ها نیز گفت: برخی بانک‌ها دستگاه‌های خود را به امکانات صوتی مجهز کرده‌اند که اقدام ارزشمندی است، اما لازم است سایر بانک‌ها نیز برای استفاده مستقل نابینایان از خدمات بانکی، این امکان را فراهم کنند. او وضعیت مترو را در مقایسه با برخی بخش‌های دیگر مناسب‌تر ارزیابی کرد.

تأکید بر اشتغال و اجرای سهمیه قانونی

رئیس هیئت نابینایان و معلولین استان اصفهان با اشاره به توانمندی‌های شغلی این افراد گفت: افراد نابینا با استفاده از نرم‌افزارهای صفحه‌خوان می‌توانند کارهای رایانه‌ای، تایپ، نامه‌نگاری و امور اداری را انجام دهند و در مشاغلی مانند اپراتوری نیز توانایی دارند. بسیاری از آنان آموزش‌های لازم را دیده‌اند و می‌توانند در ادارات، بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی فعالیت کنند.

وی با یادآوری سهمیه سه‌درصدی استخدام معلولان خواستار توجه جدی‌تر دستگاه‌ها به این موضوع شد و افزود: از مسئولان می‌خواهیم به توانایی افراد نابینا و کم‌بینا اعتماد کنند و فرصت اشتغال را در اختیار آنان قرار دهند. وقتی زمینه فعالیت فراهم شود، توانمندی و استعداد این افراد در محیط کار نمایان خواهد شد.

ضامنی در پایان خواستار حمایت مسئولان، مردم و نهادهای فرهنگی از فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی نابینایان شد و گفت: افراد نابینا و کم‌بینا در برنامه‌ها و مناسبت‌های مختلف حضور فعال دارند. انتظار داریم مسئولان در رسیدگی به درخواست‌های آنان همکاری کنند، راه مشارکت را باز نگه دارند و برای رفع مشکلات آموزشی، شغلی و شهری این جامعه اقدام مؤثرتری انجام دهند.