مرمریت جوشقان؛ سنگی با شناسنامه ایرانی در مسیر بازارهای جهانی

تأکید بر توسعه فرآوری، صادرات مستقیم، نوسازی فناوری و پایان خام‌فروشی در صنعت سنگ ایران

به گزارش خبرنگار دنیای اسرار ،نشست خبری شرکت سنگبری فارخ با محوریت «مرمریت جوشقان؛ میراث ماندگار معماری ایران و فرصت‌های توسعه بازارهای داخلی و صادراتی» روز ۱۱ مردادماه در سالن همایش مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد. در این نشست، مدیرعامل و مدیر فروش و بازرگانی شرکت فارخ، ضمن تشریح ظرفیت‌های مرمریت جوشقان، مهم‌ترین چالش‌های صنعت سنگ کشور را خام‌فروشی، محدودیت‌های انرژی، کمبود آب، ضعف در صادرات مستقیم و فاصله فناوری تولید داخل با کشورهای پیشرو عنوان کردند.

در این نشست که با حضور جمعی از خبرنگاران، فعالان رسانه‌ای و دست‌اندرکاران صنعت سنگ برگزار شد، بر ضرورت حرکت از فروش مواد اولیه به سمت فرآوری تخصصی، ایجاد ارزش افزوده، تقویت برندهای ایرانی و توسعه حضور محصولات فرآوری‌شده در بازارهای بین‌المللی تأکید شد.

 مرمریت جوشقان؛ بخشی از هویت معماری ایران

قاسم افشاری، مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ، با اشاره به سابقه بیش از سه دهه فعالیت خود در صنعت سنگ اظهار کرد: سنگ برای بسیاری از افراد تنها یک مصالح ساختمانی است، اما در نگاه حرفه‌ای، سنگ بخشی از هویت یک بنا و نمادی از فرهنگ، هنر و معماری هر کشور به شمار می‌رود.

وی افزود: مرمریت جوشقان به دلیل رنگ روشن، بافت یکنواخت، زیبایی طبیعی، استحکام و قابلیت فرآوری مناسب، سال‌هاست جایگاه ویژه‌ای در معماری ایران دارد و از انتخاب‌های اصلی معماران، طراحان و سازندگان کشور محسوب می‌شود.

افشاری با بیان اینکه فعالیت تخصصی خانواده او در صنعت سنگ به نسل‌های گذشته بازمی‌گردد، گفت: بیش از ۱۶ سال است که مجموعه فارخ به صورت متمرکز در زمینه فرآوری مرمریت جوشقان فعالیت می‌کند و تلاش شده این سنگ با کیفیتی پایدار و استاندارد به بازار عرضه شود.

به گفته وی، معدن مرمریت جوشقان در منطقه جوشقان، در نزدیکی کاشان قرار دارد و این سنگ طی دهه‌های گذشته در بسیاری از پروژه‌های شاخص معماری کشور به کار رفته است.

تمرکز تخصصی؛ مزیت رقابتی سنگبری فارخ

مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ با تأکید بر رویکرد تخصصی این مجموعه گفت: بسیاری از کارخانه‌های سنگبری، انواع مختلف سنگ را به صورت هم‌زمان فرآوری می‌کنند، اما سنگبری فارخ فعالیت خود را بر مرمریت جوشقان متمرکز کرده است.

وی افزود: این تمرکز به مجموعه اجازه داده است شناخت دقیق‌تری از ویژگی‌های معدن، سورت‌بندی، فرآوری و نیاز مشتریان به دست آورد و کیفیت محصولات را در سطحی ثابت حفظ کند.

افشاری یکی از مزیت‌های این رویکرد را امکان تأمین مجدد سنگ برای پروژه‌های قدیمی عنوان کرد و گفت: اگر مشتری پس از چند سال برای تکمیل پروژه خود به سنگ نیاز داشته باشد، تلاش می‌کنیم همان سورت و کیفیت پیشین را در اختیار او قرار دهیم؛ موضوعی که در بازار امروز اهمیت زیادی دارد و به اعتماد بلندمدت مشتریان کمک می‌کند.

خام‌فروشی؛ مانع اصلی ایجاد ارزش افزوده

افشاری در بخش دیگری از سخنان خود، خام‌فروشی را یکی از جدی‌ترین آسیب‌های صنعت سنگ کشور دانست و اظهار کرد: هنگامی که سنگ به صورت خام از کشور خارج می‌شود، بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی، فرصت‌های شغلی و درآمد حاصل از فرآوری نیز از دست می‌رود.

وی افزود: در بسیاری از موارد، کشورهای دیگر سنگ خام ایران را خریداری می‌کنند، آن را با فناوری و تجهیزات خود فرآوری کرده و سپس با برند خود به بازارهای جهانی عرضه می‌کنند. در چنین شرایطی، ماده اولیه ایرانی در بازار جهانی شناخته می‌شود، اما نام و برند ایران سهم واقعی خود را به دست نمی‌آورد.

مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ تصریح کرد: اگر فرآوری در داخل کشور انجام شود، علاوه بر افزایش ارزش افزوده، زمینه اشتغال نیروهای متخصص، توسعه صنایع جانبی، افزایش درآمد ارزی و تقویت جایگاه برندهای ایرانی نیز فراهم خواهد شد.

وی ادامه داد: مرمریت جوشقان این ظرفیت را دارد که با فرآوری استاندارد، بسته‌بندی مناسب، بازاریابی حرفه‌ای و برندسازی هدفمند، از یک محصول معدنی به یک کالای شناخته‌شده در بازارهای منطقه و جهان تبدیل شود.

افزایش ظرفیت تولید در دستور کار

افشاری از برنامه‌های توسعه‌ای شرکت سنگبری فارخ در سال آینده خبر داد و گفت: افزایش ظرفیت تولید، راه‌اندازی دستگاه‌های جدید و استفاده از تجهیزات به‌روز در دستور کار مجموعه قرار دارد.

به گفته وی، نوسازی ماشین‌آلات می‌تواند علاوه بر ارتقای کیفیت و دقت فرآوری، میزان ضایعات را کاهش داده و ظرفیت تولید محصولات متنوع‌تر را افزایش دهد.

وی افزود: توسعه خطوط تولید فقط به افزایش حجم فعالیت اقتصادی محدود نمی‌شود، بلکه زمینه اشتغال نیروهای متخصص، تکنسین‌ها، کارگران ماهر و فعالان حوزه‌های فروش، طراحی، کنترل کیفیت و صادرات را نیز فراهم می‌کند.

 سنگ طبیعی همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است

در بخش دیگری از نشست، موضوع رقابت سنگ‌های طبیعی با محصولات مصنوعی مورد توجه قرار گرفت. افشاری در این زمینه اظهار کرد: محصولات مصنوعی طی سال‌های اخیر توسعه پیدا کرده‌اند، اما هنوز نتوانسته‌اند به صورت کامل جایگزین سنگ طبیعی شوند.

وی زیبایی منحصربه‌فرد، استحکام، ماندگاری، تنوع بافت و هماهنگی با شرایط اقلیمی را از مهم‌ترین مزیت‌های سنگ طبیعی برشمرد و گفت: هر قطعه سنگ طبیعی دارای ویژگی‌های بصری و ساختاری خاص خود است و همین تفاوت، به آن هویت و ارزش ویژه‌ای می‌بخشد.

مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ ادامه داد: ایران از کشورهای مهم جهان در زمینه ذخایر و تولید سنگ‌های ساختمانی به شمار می‌رود، اما استمرار این جایگاه نیازمند سرمایه‌گذاری در فناوری، کاهش هزینه‌های تولید، تأمین پایدار انرژی و حمایت از صادرات است.

ضرورت استفاده از فناوری‌های سازگار با محیط زیست

افشاری در ادامه، به روش‌های نوین استخراج سنگ در کشورهای پیشرفته اشاره کرد و گفت: در کشورهایی مانند ایتالیا از تجهیزات و فناوری‌هایی استفاده می‌شود که با به‌کارگیری سیم‌های بسیار ظریف، امکان استخراج دقیق‌تر سنگ را فراهم می‌کنند.

وی افزود: استفاده از این فناوری‌ها به حفظ ساختار کوه، کاهش ضایعات و کم‌کردن آثار مخرب زیست‌محیطی کمک می‌کند و صنعت سنگ ایران نیز برای افزایش بهره‌وری و حفاظت از منابع طبیعی، به چنین روش‌هایی نیاز دارد.

او تأکید کرد: توسعه صنعت سنگ نباید به قیمت تخریب منابع طبیعی انجام شود و لازم است میان تولید، اشتغال، بهره‌وری اقتصادی و حفاظت از محیط زیست توازن برقرار شود.

 بازچرخانی آب؛ راهکار کارخانه‌ها برای مدیریت مصرف

بحران آب و تأثیر خشکسالی بر واحدهای سنگبری از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست بود.

افشاری با بیان اینکه فرآوری سنگ به آب نیاز دارد، گفت: در کارخانه‌های سنگبری، آب مصرف‌شده پس از ورود به حوضچه‌های ته‌نشینی، از گل‌ولای جدا شده و دوباره به چرخه تولید بازمی‌گردد.

وی افزود: استفاده از پساب‌های غیرقابل شرب و بازچرخانی آب، از راهکارهایی است که می‌تواند میزان برداشت از منابع آب تازه را کاهش دهد. بخش قابل توجهی از آب مصرفی در فرآیند تولید نیز از همین مسیر دوباره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیرعامل شرکت فارخ خاطرنشان کرد: مدیریت مصرف آب در صنعت سنگ نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر در تجهیزات تصفیه، حوضچه‌های ته‌نشینی و سامانه‌های بازگردانی آب است و این موضوع باید در سیاست‌گذاری‌های صنعتی مورد توجه قرار گیرد.

 برج آزادی؛ نمونه‌ای از دوام و ماندگاری

فاطمه امانی، مدیر فروش و بازرگانی شرکت سنگبری فارخ، نیز در این نشست با اشاره به جایگاه مرمریت جوشقان در معماری ایران اظهار کرد: این سنگ در بازارهای بین‌المللی در گروه سنگ‌های مرمریت یا «ماربل» شناخته می‌شود و به دلیل دوام، زیبایی، استحکام و سازگاری با شرایط مختلف محیطی، ظرفیت بالایی برای حضور در پروژه‌های ساختمانی دارد.

وی استفاده از مرمریت جوشقان در برج آزادی تهران را نمونه‌ای شاخص از ماندگاری این سنگ دانست و گفت: این بنای نمادین حدود ۵۶ سال است که پابرجاست و استفاده از مرمریت جوشقان در آن، نشان‌دهنده دوام و قابلیت این سنگ در برابر گذر زمان و شرایط محیطی است.

امانی ادامه داد: ویژگی‌های فنی و ظاهری مرمریت جوشقان، در کنار پیشینه تاریخی آن، می‌تواند زمینه تبدیل این محصول به یکی از برندهای شناخته‌شده سنگ ایران را فراهم کند؛ مشروط بر اینکه کیفیت، فرآوری و نحوه معرفی آن به بازار به صورت حرفه‌ای دنبال شود.

امانی نیز در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال کاهش تقاضا به دلیل تمرکز شرکت بر یک نوع سنگ اظهار کرد: تجربه فعالیت مجموعه نشان داده است که تولید تخصصی نه‌تنها باعث کاهش تقاضا نشده، بلکه اعتبار برند را افزایش داده است. بسیاری از فعالان صنعت سنگ، هنگام جست‌وجوی مرمریت جوشقان، شرکت فارخ را به عنوان یکی از تولیدکنندگان تخصصی این محصول می‌شناسند.

وی گفت: مشتریان شرکت تنها به یک گروه محدود نمی‌شوند و مصرف‌کنندگان خانگی، فروشندگان سنگ، انبوه‌سازان، معماران و مجریان پروژه‌های ساختمانی را دربرمی‌گیرند. بخش مهمی از توسعه بازار مجموعه نیز از طریق معرفی مشتریان قدیمی به دیگران شکل گرفته است.

 انتخاب سنگ باید بر اساس شرایط پروژه باشد

مدیر فروش و بازرگانی شرکت فارخ، مشاوره تخصصی را یکی از تفاوت‌های مهم این مجموعه با فروشندگان صرفاً تجاری دانست و گفت: فروش سنگ نباید بدون توجه به شرایط پروژه انجام شود. نوع کاربری، اقلیم، میزان رطوبت، محل نصب، میزان تردد و ویژگی‌های سازه، همگی در انتخاب سنگ مناسب مؤثر هستند.

امانی تأکید کرد: هر سنگی برای هر محیطی مناسب نیست و انتخاب نادرست ممکن است باعث کاهش دوام، افزایش هزینه‌های نگهداری یا تحمیل هزینه‌های دوباره‌کاری شود.

وی افزود: کارشناسان فروش مجموعه پیش از پیشنهاد محصول، نیاز پروژه و محل استفاده را بررسی می‌کنند تا انتخاب نهایی علاوه بر زیبایی، از نظر فنی و اقتصادی نیز قابل دفاع باشد.

 صادرات به کشورهای منطقه؛ حرکت به سمت فروش مستقیم

امانی درباره بازارهای صادراتی شرکت اظهار کرد: محصولات سنگبری فارخ به کشورهای حوزه خلیج فارس، افغانستان، عراق، تاجیکستان، پاکستان و عربستان صادر می‌شود.

وی با اشاره به اینکه بخش قابل توجهی از صادرات فعلی از طریق واسطه‌ها انجام می‌گیرد، افزود: یکی از برنامه‌های آینده شرکت، توسعه صادرات مستقیم و معرفی برند فارخ و مرمریت جوشقان بدون واسطه در بازارهای بین‌المللی است.

به گفته وی، حضور مستقیم در نمایشگاه‌های تخصصی، ارتباط با معماران و طراحان خارجی، تولید محتوای چندزبانه، توسعه بازاریابی دیجیتال و ایجاد شبکه فروش در کشورهای هدف، می‌تواند به افزایش سهم ایران از بازار جهانی سنگ کمک کند.

امانی تأکید کرد: صادرات مستقیم علاوه بر افزایش قدرت چانه‌زنی تولیدکننده، باعث می‌شود نام محصول، کشور مبدأ و برند ایرانی نیز در کنار کیفیت سنگ به خریداران خارجی معرفی شود.

برندسازی؛ حلقه مفقوده صنعت سنگ ایران

در ادامه نشست، برندسازی به عنوان یکی از نیازهای اساسی صنعت سنگ کشور مطرح شد. امانی اظهار کرد: کیفیت محصول شرط لازم برای موفقیت است، اما به تنهایی کافی نیست. در بازارهای رقابتی، محصولی موفق‌تر است که هویت مشخص، داستان برند، بسته‌بندی مناسب و ارتباط مؤثر با مخاطب داشته باشد.

وی افزود: مرمریت جوشقان تنها یک سنگ ساختمانی نیست، بلکه بخشی از هویت صنعتی و معماری ایران است. معرفی این سنگ باید از سطح فروش محصول فراتر رفته و ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی، فنی و زیبایی‌شناختی آن نیز به مخاطبان داخلی و خارجی شناسانده شود.

امانی، نسل جوان را دارای نقش مهمی در این مسیر دانست و گفت: استفاده از شبکه‌های اجتماعی، بازاریابی دیجیتال، تولید محتوای تخصصی و ارتباط با طراحان و معماران می‌تواند تصویر تازه‌ای از توانمندی صنعت سنگ ایران به بازار جهانی ارائه کند.

وی همچنین نقش رسانه‌ها را در معرفی ظرفیت‌های این صنعت مهم ارزیابی کرد و افزود: اطلاع‌رسانی دقیق و تخصصی درباره تولیدکنندگان، معادن، فناوری‌های فرآوری و مزیت‌های سنگ ایرانی، به افزایش اعتماد بازار و توسعه صادرات کمک خواهد کرد.

 «فارخ»؛ نامی با تأکید بر اصالت و ماندگاری

امانی درباره انتخاب نام «فارخ» برای این مجموعه اظهار کرد: این نام به صورت آگاهانه انتخاب شده و مفاهیمی مانند اصالت، زیبایی، کیفیت و ماندگاری را تداعی می‌کند.

وی افزود: تلاش مجموعه بر این بوده است که این مفاهیم تنها در نام برند باقی نماند، بلکه در کیفیت محصول، شیوه پاسخ‌گویی به مشتری، خدمات مشاوره‌ای و نحوه حضور در بازار نیز نمود پیدا کند.

 کاهش گردوغبار با به‌روزرسانی تجهیزات

یکی از محورهای مطرح‌شده در بخش پرسش و پاسخ نشست، وضعیت ایمنی و سلامت نیروی انسانی در کارخانه‌های سنگبری بود.

امانی با اشاره به تغییر شرایط محیط کار در سال‌های اخیر گفت: در گذشته بسیاری از واحدهای سنگبری با حجم زیادی از گردوغبار فعالیت می‌کردند و این مسئله سلامت کارگران را تهدید می‌کرد.

وی افزود: استفاده از سیستم‌های تهویه، فیلترهای صنعتی، تجهیزات جدید و به‌روزرسانی خطوط تولید، شرایط محیط کار را بهبود داده و میزان آسیب‌های ناشی از گردوغبار را کاهش داده است.

به گفته وی، ارتقای ایمنی محیط کار باید هم‌زمان با توسعه فناوری و افزایش ظرفیت تولید دنبال شود و سلامت کارکنان نباید تحت تأثیر فشارهای اقتصادی یا افزایش سرعت تولید قرار گیرد.

قطعی برق؛ عاملی برای توقف خطوط تولید

امانی در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات انرژی واحدهای تولیدی، قطعی برق را یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعالان صنعت سنگ عنوان کرد و گفت: قطع برق برای دو تا سه روز در هفته، عملاً موجب توقف خطوط تولید می‌شود؛ در حالی که هزینه‌های دستمزد، نگهداری، بیمه و سایر مخارج کارخانه همچنان ادامه دارد.

وی افزود: در برخی مقاطع، برای جلوگیری از توقف کامل فعالیت، بخشی از تولید به ساعات شب منتقل شده است، اما این اقدام نیز هزینه‌های بیشتری به مجموعه تحمیل می‌کند و از نظر نیروی انسانی و برنامه‌ریزی تولید دشواری‌هایی به همراه دارد.

امانی تأکید کرد: استمرار تولید و حفظ کیفیت، نیازمند تأمین پایدار انرژی است و واحدهای سنگبری برای برنامه‌ریزی صادرات و پاسخ‌گویی به سفارش‌ها، به زمان‌بندی روشن و قابل اتکا برای مصرف برق نیاز دارند.

 افزایش هزینه‌ها و تلاش برای حفظ کیفیت

مدیر فروش و بازرگانی شرکت فارخ با اشاره به افزایش هزینه حامل‌های انرژی، سوخت، مواد شیمیایی، تعمیرات و سایر نهاده‌های تولید اظهار کرد: مجموعه این عوامل بر قیمت تمام‌شده محصولات اثر گذاشته است.

وی افزود: با وجود فشارهای اقتصادی، حفظ کیفیت همچنان در اولویت شرکت قرار دارد و تلاش شده محصولات مطابق استانداردهای داخلی و الزامات بازارهای صادراتی تولید شوند.

امانی همچنین به ارائه شرایط فروش اقساطی اشاره کرد و گفت: سنگ یکی از ماندگارترین اجزای ساختمان است و برخلاف بسیاری از تجهیزات و عناصر داخلی، برای سال‌های طولانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین کاهش کیفیت برای پایین آوردن قیمت، در نهایت می‌تواند هزینه‌های بیشتری به مصرف‌کننده تحمیل کند.

مسئولیت اجتماعی؛ از حمایت درمانی تا ایجاد اشتغال

در بخش دیگری از نشست، موضوع مسئولیت اجتماعی فعالان صنعت سنگ مورد پرسش خبرنگاران قرار گرفت.

امانی گفت: مجموعه‌های فعال در صنعت سنگ طی سال‌های گذشته در زمینه‌های مختلف اجتماعی مشارکت داشته‌اند که بخشی از این اقدامات شامل تأمین سنگ برای برخی مراکز درمانی، دانشگاه‌ها، فضاهای فرهنگی و مجموعه‌های تفریحی بوده است.

وی مشارکت در آزادی زندانیان جرائم غیرعمد، کمک به بیماران مبتلا به سرطان، حمایت از ایتام و ایجاد فرصت شغلی برای ساکنان مناطق معدنی را از دیگر نمونه‌های فعالیت‌های اجتماعی عنوان کرد.

به گفته وی، مسئولیت اجتماعی تنها به کمک‌های مقطعی محدود نمی‌شود و حمایت از جوامع محلی، بهبود شرایط کار، کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی و ایجاد اشتغال پایدار نیز باید در برنامه شرکت‌های صنعتی قرار گیرد.

 پایان خام‌فروشی؛ شرط حضور واقعی ایران در بازار جهانی

در جمع‌بندی این نشست، مدیر فروش و بازرگانی شرکت فارخ بار دیگر بر ضرورت تغییر رویکرد در صنعت سنگ تأکید کرد و گفت: ایران از نظر منابع طبیعی و تنوع سنگ‌های ساختمانی ظرفیت کم‌نظیری دارد، اما برای تبدیل این ظرفیت به قدرت اقتصادی، باید فرآوری، فناوری، بازاریابی و صادرات هم‌زمان تقویت شود.

امانی اظهار کرد: مرمریت جوشقان می‌تواند از یک محصول شناخته‌شده در بازار داخلی، به یک برند معتبر ایرانی در سطح جهانی تبدیل شود؛ به شرط آنکه خام‌فروشی کاهش یابد، زنجیره فرآوری در داخل کشور توسعه پیدا کند و تولیدکنندگان بتوانند بدون وابستگی به واسطه‌ها در بازارهای خارجی حضور یابند.

وی افزود: آینده صنعت سنگ ایران در گرو فروش بیشتر مواد اولیه نیست، بلکه به میزان ارزشی بستگی دارد که در داخل کشور ایجاد می‌شود؛ ارزشی که می‌تواند به اشتغال، رونق تولید، افزایش درآمد ارزی و معرفی نام ایران در بازارهای جهانی منجر شود.

در پایان نشست، سخنرانان بر توسعه فرآوری تخصصی، نوسازی تجهیزات، رعایت الزامات زیست‌محیطی، بازچرخانی آب، تأمین پایدار انرژی، تقویت برندسازی، حمایت از نیروی کار و گسترش صادرات مستقیم تأکید کردند و مرمریت جوشقان را یکی از ظرفیت‌های مهم صنعت سنگ ایران برای حضور مؤثر در بازارهای منطقه‌ای و جهانی دانستند.

خبرنگار: علیرضاهژبری