پارسیان و آینده چشم‌پزشکی؛ از هوش مصنوعی تا مقابله با گرانی تجهیزات

 چشم‌پزشکی اصفهان در مسیر آینده؛ از جراحی‌های نوین و هوش مصنوعی تا پژوهش، پیشگیری و مقابله با فشار گرانی تجهیزات

به گزارش دنیای اسرار ،نشست خبری مرکز جراحی چشم پارسیان با عنوان «چشم‌پزشکی در مسیر آینده؛ درمان‌های نوین، پژوهش و فناوری‌های نوظهور» روز ۲۵ مردادماه با حضور دکتر محمد قریشی فوق‌تخصص قرنیه و رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان، دکتر علیرضا پیمان فلوشیپ قرنیه و دکتر حمید ستوده‌فر مدیرعامل این مرکز، در سالن همایش‌های مجتمع مطبوعات اصفهان برگزار شد؛ نشستی که در آن از یک‌سو چالش‌های اقتصادی حوزه درمان و فشار ناشی از گرانی تجهیزات پزشکی مطرح شد و از سوی دیگر، آینده چشم‌پزشکی با محورهایی همچون فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی، جراحی‌های پیشرفته، پیشگیری از بیماری‌ها و استفاده از داده‌های پزشکی برای پژوهش مورد بحث قرار گرفت.

فشار گرانی تجهیزات بر مراکز درمانی و اولویت سلامت بیمار بر اقتصاد

دکتر محمد قریشی در ابتدای این نشست با اشاره به شرایط دشوار تأمین تجهیزات تخصصی چشم‌پزشکی گفت: بخش قابل توجهی از دستگاه‌ها و قطعات مورد نیاز این حوزه با نرخ ارز تأمین می‌شوند، در حالی که درآمد مراکز درمانی ریالی است و همین مسئله فشار اقتصادی سنگینی بر مراکز تخصصی وارد کرده است. وی افزود: افزایش نرخ ارز و دشواری تأمین قطعات و تجهیزات، از مشکلات جدی مراکز درمانی است، اما این شرایط نباید به کاهش کیفیت خدمات و درمان بیمار منجر شود.

رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان با تأکید بر رویکرد بیمارمحور این مجموعه اظهار کرد: در پارسیان تلاش می‌شود توان مالی بیمار معیار تصمیم‌گیری نباشد و سلامت چشم او در اولویت قرار گیرد. قریشی با جمله‌ای که بارها در این نشست مورد توجه قرار گرفت، تصریح کرد: «ما به جیب بیمار نگاه نمی‌کنیم، به چشم بیمار نگاه می‌کنیم.» به گفته وی، نگاه مجموعه پارسیان، نگاهی درمانی و انسانی است و تلاش شده حتی در شرایط دشوار اقتصادی نیز کیفیت خدمات حفظ شود.

 پیشگیری؛ فرهنگی مغفول در سلامت بینایی

وی همچنین با تأکید بر اهمیت پیشگیری از بیماری‌های چشمی گفت: بسیاری از بیماری‌های چشم در مراحل اولیه ممکن است علامت مشخصی نداشته باشند و مراجعه دیرهنگام می‌تواند روند درمان را دشوارتر کند. قریشی افراد مبتلا به دیابت و فشار خون، سالمندان، افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری‌های چشمی و کودکان را از جمله گروه‌هایی دانست که باید معاینات دوره‌ای چشم را جدی بگیرند. او خاطرنشان کرد: برای حفظ سلامت چشم نباید منتظر بروز علائم ماند و فرهنگ معاینه‌های دوره‌ای باید بیش از گذشته در جامعه نهادینه شود.

شکل‌گیری و توسعه خدمات تخصصی چشم‌پزشکی در اصفهان

در بخش دیگری از نشست، دکتر قریشی به سابقه شکل‌گیری و توسعه خدمات تخصصی چشم‌پزشکی در اصفهان اشاره کرد و گفت: دوره تخصص را در اصفهان گذرانده و برای دوره فلوشیپ فوق‌تخصص به آمریکا رفته و سپس دوباره به اصفهان بازگشته است. وی افزود: بخش فوق‌تخصصی چشم در بیمارستان فارابی پایه‌گذاری شد و تجهیزات لازم نیز وارد شد، همچنین در بیمارستان فیض، بخش شبکیه راه‌اندازی شد.

قریشی با اشاره به محدودیت‌های سیستم دولتی ادامه داد: به دلیل وجود محدودیت‌ها و مشکلات در بخش دولتی، مرکزی تأسیس شد تا بتوان اعمال پیشرفته‌ای همچون لیزیک را به‌صورت تخصصی ارائه کرد. وی گفت: برای گسترش جراحی آب‌مروارید به روش نوین نیز تلاش‌های زیادی صورت گرفت و تجهیزات این حوزه تا حد امکان به مراکز دولتی منتقل شد، اما محدودیت‌ها مانع ادامه مسیر شد؛ از این رو تصمیم گرفته شد مرکزی راه‌اندازی شود که برترین فناوری‌های چشم‌پزشکی را در اختیار بیماران قرار دهد و این‌گونه مرکز جراحی چشم پارسیان شکل گرفت.

 راه‌اندازی مرکز پارسیان؛ از پیشرفته‌ترین دستگاه لیزیک تا نخستین‌های اصفهان

رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان با بیان اینکه مسیر راه‌اندازی این مجموعه با موانع فراوان همراه بوده است، تصریح کرد: با وجود همه دشواری‌ها، پیشرفته‌ترین تجهیزات وارد شد و مرکز راه‌اندازی شد. وی افزود: پیشرفته‌ترین دستگاه لیزیک چشم برای نخستین‌بار در همین مرکز فعال شد و جراحی‌های تخصصی آب‌مروارید نیز در آن انجام گرفت. قریشی همچنین گفت: در اصفهان روش‌های نوین چشم‌پزشکی و جراحی را پایه‌گذاری کرده‌اند و حتی برش‌های چشم در جراحی با لیزر و کامپیوتر انجام شده است؛ به‌گونه‌ای که در مقطعی تنها مرکز ارائه‌کننده این شیوه در اصفهان و ایران بوده‌اند.

 سرمایه انسانی، پژوهش و اعتمادسازی؛ ارکان پیشرفت مرکز

وی با تأکید بر اینکه پیشرفت چشم‌پزشکی تنها در گرو فناوری نیست، گفت: علاوه بر تکنولوژی، به تربیت سرمایه انسانی نیز توجه ویژه شده و یک مرکز تحقیقاتی فعال در مجموعه وجود دارد. قریشی افزود: این مرکز نخستین مجموعه‌ای بوده که موفق به دریافت ایزو شده و همچنین مجوزهای رسمی پذیرش بیماران بین‌المللی را نیز اخذ کرده است.

رئیس مرکز جراحی چشم پارسیان در بخش دیگری از سخنان خود، بر موضوع کیفیت و اعتمادسازی تأکید کرد و گفت: دستگاه‌های مرکز به‌صورت مستمر کالیبره می‌شوند و در حوزه برندینگ نیز فعالیت صورت گرفته است. به گفته او، تلاش شده نیروی انسانی توانمند جذب شود و با اهمیت دادن به بیمار، اعتماد او جلب گردد. قریشی تصریح کرد: هدف اصلی، درمان بیمار و حل مشکلات اوست.

 هشدار نسبت به تبلیغات خلاف واقع و جراحی‌های زیبایی غیراصولی

وی همچنین با انتقاد از برخی تبلیغات غیرواقعی در حوزه پزشکی اظهار کرد: باید جلوی تبلیغات خلاف واقع گرفته شود. افراد زیادی در حوزه پزشکی و جراحی تبلیغات دروغین دارند، اما ما با بیماران چنین رفتاری نداریم. قریشی تأکید کرد: فناوری‌های نوین چشم‌پزشکی وجود دارد و باید از آن برای درمان بهره گرفت، اما لازم است راه درست را جلوی پای بیمار گذاشت.

در ادامه، او درباره جراحی‌های زیبایی چشم نیز هشدار داد و گفت: در کارهای زیبایی باید دقت شود که به چشم آسیب وارد نشود. متأسفانه در برخی موارد، مشکلاتی برای سلامت افراد ایجاد شده، زیرا برخی اقدامات زیبایی به‌درستی انجام نمی‌شود و لازم است این اعمال با نهایت دقت و به‌شکل صحیح صورت گیرد.

 اقدامات پیشگیرانه و توجه ویژه به مشکلات شبکیه در بیماران دیابتی

قریشی با اشاره به رویکرد پیشگیرانه مرکز اظهار داشت: تلاش می‌شود کیفیت خدمات افزایش یابد و اقدامات پیشگیرانه نیز در دستور کار قرار گیرد. به گفته او، در حوزه مشکلات شبکیه نیز اقداماتی در حال انجام است که مهم‌ترین آن مربوط به بیماران دیابتی است؛ چرا که در صورت تشخیص و اقدام به‌موقع می‌توان بسیاری از مشکلات را برطرف کرد.

این فوق‌تخصص قرنیه در پاسخ به پرسشی درباره سلامت چشم گفت: مطالعه در نور مناسب از ضعیف شدن چشم جلوگیری می‌کند. وی همچنین یادآور شد که برخی انواع دیابت مشکلات جدی در بینایی ایجاد می‌کنند و اگر به‌سرعت شناسایی نشوند، عوارض سنگینی به‌دنبال خواهند داشت.

چالش معوقات بیمه‌ها و اجرای دقیق تعرفه‌ها

قریشی در بخش دیگری از سخنانش به فشارهای اقتصادی حوزه درمان اشاره کرد و گفت: هزینه تجهیزات پزشکی به‌شدت افزایش یافته، زیرا نرخ ارز بالا رفته است. بیمه‌ها نیز چالش‌هایی دارند و با معوقات مواجه‌اند و از این نظر نیز مراکز درمانی دچار مشکل شده‌اند. با این حال، وی تأکید کرد که در مرکز پارسیان همه امور دقیقاً مطابق تعرفه انجام می‌شود.

او با ارزیابی مثبت از جایگاه چشم‌پزشکی کشور تصریح کرد: جایگاه چشم‌پزشکی ایران خوب است و با وجود محدودیت‌ها تلاش شده از علم روز عقب نمانند و بهترین فناوری‌ها را در اختیار داشته باشند. قریشی در پایان گفت: سن مناسب جراحی لیزیک بالای ۱۸ سال است و در سنین خیلی بالا نیز ممکن است جراحی پاسخ مطلوب ندهد.

هوش مصنوعی؛ ابزار کمکی یا رقیب پزشک؟

در ادامه این نشست، دکتر علیرضا پیمان، فلوشیپ قرنیه، با نگاهی به آینده فناوری در چشم‌پزشکی، نقش هوش مصنوعی را در تحول این حوزه مهم ارزیابی کرد و گفت: هوش مصنوعی می‌تواند در تحلیل تصاویر پزشکی، تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و شناسایی بیماران پرخطر به پزشکان کمک کند. وی در عین حال تأکید کرد که هوش مصنوعی جایگزین پزشک نخواهد شد، بلکه باید به عنوان ابزاری کمکی برای افزایش دقت تشخیص و بهبود تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار گیرد.

پیمان با اشاره به ظرفیت بالای داده‌های پزشکی اظهار کرد: در صورت وجود زیرساخت مناسب و رعایت کامل محرمانگی اطلاعات بیماران، می‌توان از داده‌های پزشکی برای شناسایی الگوهای بیماری، پیش‌بینی خطر و حرکت از درمان صرف به سمت پیشگیری استفاده کرد. او افزود: آینده پزشکی، آینده‌ای است که در آن داده، فناوری و قضاوت بالینی پزشک در کنار هم قرار می‌گیرند.

 روش‌های جراحی اصلاح عیوب انکساری؛ انتخاب بر پایه شرایط بیمار

این فلوشیپ قرنیه همچنین درباره روش‌های جراحی اصلاح عیوب انکساری توضیح داد و گفت: لیزیک، فمتولیزیک و SMILE هر سه برای اصلاح عیوب انکساری کاربرد دارند، اما تکنیک انجام آنها متفاوت است. وی تصریح کرد: نمی‌توان یک روش را برای همه افراد بهترین گزینه دانست و انتخاب روش جراحی باید پس از معاینه دقیق و بررسی شرایط قرنیه، شماره چشم و وضعیت عمومی سلامت چشم انجام شود. پیمان هشدار داد که صرف خستگی از عینک، به معنای مناسب بودن فرد برای جراحی حذف عینک نیست و در برخی موارد، بهترین تصمیم پزشکی ممکن است انجام ندادن جراحی باشد.

 داده‌های پزشکی؛ سرمایه‌ای برای پژوهش و تولید دانش

در ادامه نشست، دکتر حمید ستوده‌فر، مدیرعامل مرکز جراحی چشم پارسیان، از ظرفیت گسترده داده‌های پزشکی موجود در این مرکز سخن گفت و اظهار کرد: در طول سال‌های فعالیت پارسیان، داده‌های ارزشمندی درباره بیماران و خدمات چشم‌پزشکی جمع‌آوری شده که می‌تواند زمینه انجام پژوهش‌های علمی و کاربردی را فراهم کند. وی افزود: هدف این است که این اطلاعات در چارچوب همکاری‌های علمی و پژوهشی در اختیار پژوهشگران، اساتید و دانشجویان قرار گیرد تا داده‌های خام به یافته‌های کاربردی در حوزه سلامت تبدیل شود.

ستوده‌فر با تأکید بر ضرورت همکاری میان مراکز درمانی و مؤسسات پژوهشی گفت: اساتید و دانشجویان از شهرهای مختلف به پارسیان مراجعه می‌کنند و این مرکز آمادگی دارد ظرفیت‌ها و اطلاعات موجود را با رعایت محرمانگی بیماران در اختیار دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی قرار دهد. به گفته او، اگرچه اقداماتی در این زمینه انجام شده، اما هنوز ظرفیت‌های بسیار بیشتری وجود دارد و باید با همکاری دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی، از این حجم گسترده اطلاعات به شکل علمی و هدفمند استفاده شود.

 بومی‌سازی قطعات تخصصی؛ نمونه‌ای از ظرفیت داخلی

همچنین در بخش دیگری از سخنان مطرح‌شده، به تجربه موفق مرکز در تولید قطعات تخصصی اشاره شد؛ جایی که به گفته قریشی، در سال‌های گذشته و به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم، در مواردی امکان تأمین برخی قطعات تخصصی تجهیزات از شرکت سازنده وجود نداشت و با همکاری شرکت‌های توانمند داخلی، پنج قطعه مورد نیاز تولید شد که یکی از آنها با طراحی ابتکاری ساخته شد و علاوه بر رفع مشکل، صرفه‌جویی قابل توجهی نیز به همراه داشت. این تجربه به گفته وی، نمونه‌ای از ظرفیت داخلی برای حل مسائل تخصصی است.

چشم‌انداز آینده؛ فناوری در خدمت انسان و اعتماد به‌مثابه مسئولیتی روزمره

در پایان نشست، دکتر قریشی بار دیگر بر محور اصلی سخنان خود تأکید کرد و گفت: اگرچه فناوری و تجهیزات پیشرفته اهمیت دارند، اما بیمار باید محور تصمیم‌های درمانی باشد. وی تصریح کرد: فناوری جای انسان را نمی‌گیرد؛ فناوری باید توان انسان را بیشتر کند. او همچنین اعتماد بیمار را مهم‌ترین سرمایه هر مرکز درمانی دانست و گفت: اعتماد بیمار برای ما یک دستاورد گذشته نیست؛ یک مسئولیت هر روزه است.

به گزارش دنیای اسرار :این نشست خبری با حضور اصحاب رسانه و طرح پرسش‌هایی درباره پیشگیری از نابینایی، فناوری‌های نوین چشم‌پزشکی، هوش مصنوعی، جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری، پژوهش، داده‌های پزشکی، مشکلات تأمین تجهیزات و آینده چشم‌پزشکی برگزار شد؛ نشستی که نشان داد چشم‌پزشکی در اصفهان، علاوه بر درمان، به سمت پژوهش، فناوری، پیشگیری و تولید دانش نیز در حرکت است.

خبرنگار:علیرضاهژبری