سلامت عمومی و پیشگیری؛ اولویت راهبردی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در مهرماه / از غربالگری سرطان تا سرمایه‌گذاری با تغذیه شیر مادر

سلامت عمومی و پیشگیری؛ اولویت راهبردی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در مهرماه / از غربالگری سرطان تا سرمایه‌گذاری با تغذیه شیر مادر

به گزارش دنیای اسرار ،نشست‌های تخصصی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با محوریت پویش‌های سلامت‌محور مهرماه شامل «ترویج تغذیه با شیر مادر»، «پوشش همگانی واکسیناسیون»، «پیشگیری و غربالگری به‌موقع سرطان‌ها» و «ارتقای سلامت روان در شرایط بحران» برگزار شد. مسئولان و متخصصان سلامت استان در این گردهمایی ضمن واکاوی آخرین شاخص‌های بهداشتی، بر اهمیت سواد سلامت جامعه، پرهیز از روش‌های غیرعلمی در درمان بیماری‌های انکولوژی و ضرورت سرمایه‌گذاری بر تغذیه انحصاری نوزادان به عنوان زیربنای کاهش بیماری‌های غیرواگیر تأکید کردند.

هشدار نسبت به اتلاف «زمان طلایی» درمان سرطان با روش‌های غیرعلمی
زهرا روانخواه، مسئول ثبت و غربالگری سرطان‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در نشست پویش «هیچ‌کس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان» با هشدار جدی نسبت به رواج باورهای غلط و درمان‌های غیرعلمی اظهار داشت: «هنگامی که ابتلا به سرطان قطعی می‌شود، بیمار موظف است بلافاصله و بدون فوت وقت وارد فرآیند درمان علمی متناسب با نوع بیماری اعم از جراحی، شیمی‌درمانی، پرتو‌درمانی یا درمان‌های ترکیبی شود.»

وی با ابراز نگرانی از پیامدهای تأخیر در آغاز درمان افزود: «متأسفانه در مواردی مشاهده می‌شود برخی بیماران پس از آگاهی از بیماری به جای مراجعه به متخصصان انکولوژی، به مصرف داروهای گیاهی، دمنوش‌ها و شیوه‌های تأییدنشده روی می‌آورند و زمانی نزد پزشک بازمی‌گردند که فرصت طلایی کنترل و ریشه‌کنی بیماری از دست رفته است.»

روانخواه با استناد به اسناد سازمان جهانی بهداشت یادآور شد: «دست‌کم ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری هستند و با خودمراقبتی، اصلاح سبک زندگی، تحرک بدنی و تغذیه سالم می‌توان بار ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری را به شکل محسوسی کاهش داد. پویش جامع سلامت نیز در ۱۷ محور آموزشی و غربالگری برای آگاهی‌بخشی در این حوزه طراحی و به مرحله اجرا درآمده است.»

وضعیت شیوع و دستاوردهای غربالگری سرطان‌ها در استان اصفهان
مسئول ثبت و غربالگری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تبیین وضعیت شیوع این بیماری در سطح استان تشریح کرد: «سرطان پستان رتبه نخست شایع‌ترین سرطان‌ها را در استان اصفهان به خود اختصاص داده و سرطان روده بزرگ نیز در زمره پنج بیماری شایع بدخیم استان قرار دارد؛ اگرچه سرطان دهانه رحم جزو پنج سرطان پرتکرار نیست، اما به سبب امکان بالای پیشگیری با اقدامات تشخیصی ساده، تحت نظارت دقیق نظام سلامت قرار دارد.»

وی در ارائه آمار پوشش غربالگری‌های دانشگاه علوم پزشکی تصریح کرد:

سرطان پستان: بیش از ۷۵ تا ۸۰ درصد سرطان‌های پستان شناسایی‌شده توسط ماماها در مراکز جامع سلامت، در مراحل اولیه قرار داشته‌اند که در این فاز بیماری کاملاً درمان‌پذیر و قابل مهار است.
سرطان دهانه رحم: برنامه جامع غربالگری این بیماری که از سال ۱۳۹۶ کلید خورده، منجر به پوشش معاینه دست‌کم یک‌باره حدود ۶۴ تا ۶۸ درصد زنان ۳۰ تا ۶۰ سال استان شده و ۷۷ درصد موارد شناسایی‌شده نیز در مراحل ابتدایی یا ضایعات پیش‌سرطانی ثبت شده‌اند.
سرطان روده بزرگ: حدود ۴۵ درصد از جمعیت هدف (۵۰ تا ۷۰ سال) تحت پوشش این طرح ارزیابی شده و با شناسایی آزمایش‌های مثبت، بلافاصله به بررسی‌های تشخیصی تکمیلی از قبیل کولونوسکوپی هدایت شده‌اند.
تاب‌آوری روانی؛ مهارت مدیریت استرس و شنیدن صدای جامعه در شرایط دشوار
در بخش دیگری از این سلسله نشست‌ها، منصور شیری، مدیر سلامت روان مرکز بهداشت استان اصفهان، با اشاره به اجرای برنامه‌های هفته سلامت روان تحت عنوان «شنیدن روایت‌های جامعه، گامی برای عبور از بحران» گفت: «فشارهای اقتصادی، نااطمینانی به آینده و بحران‌های اجتماعی می‌توانند تاب‌آوری فردی و اجتماعی را تضعیف کرده و به افزایش عصبانیت و تنش منجر شوند.»

وی با تأکید بر اینکه حوزه سلامت موظف به توانمندسازی جامعه در مواجهه با فشارهای روانی است، عنوان کرد: «فراهم‌سازی بستر برای شنیدن روایت‌ها و دغدغه‌های افراد، حس انزوا را زدوده و احساس حمایت اجتماعی را احیا می‌کند. در این مسیر، گروه‌های آسیب‌پذیر اعم از مادران باردار، کودکان، سالمندان و بیماران باید در اولویت مداخله و حمایت روانی پایگاه‌های سلامت، مدارس و مراکز عمومی قرار گیرند.»

شیری همچنین پرهیز از پیگیری مداوم و اضطراب‌آور اخبار منفی، استمرار فعالیت‌های روزمره و یادگیری تکنیک‌های مقابله با استرس را برای حفظ آرامش خانواده‌ها ضروری دانست.

پویش «مهربان‌ترین شیر دنیا»؛ زیربنای امنیت زیستی و سلامت نسل آینده
مرجان مشکات، مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با اعلام اجرای پویش ترویج تغذیه با شیر مادر (۱۵ تا پایان مهرماه) با عنوان «مهربان‌ترین شیر دنیا» خاطرنشان کرد: «تغذیه نوزاد با شیر مادر تنها تأمین ماده غذایی نیست، بلکه راهبردی‌ترین سرمایه‌گذاری برای آینده سلامت انسان و کاهش ابتلا به بیماری‌های مزمن غیرواگیر محسوب می‌شود.»

وی با ارائه جدیدترین نتایج پایش‌های سلامت استان اظهار داشت: «بر اساس بررسی‌های سال ۱۴۰۲، میزان تغذیه انحصاری با شیر مادر در استان اصفهان به ۶۹ درصد ارتقا یافته است؛ در حالی که این رقم در سال ۱۳۹۶ حدود ۶۵ درصد برآورد شده بود. علاوه بر مصون‌سازی کودک در برابر بیماری‌های عفونی و تقویت تکامل مغزی، شیردهی موجب کاهش خطرات پس از زایمان و افت معنادار احتمال بروز سرطان‌های پستان و تخمدان در مادران می‌شود.»

مشکات زیرساخت‌های مراقبتی استان را مطلوب ارزیابی کرد و افزود: «۳۷ بیمارستان استان ضوابط ۱۰ گانه طرح دوستدار کودک را رعایت می‌کنند و ۳۶ مرکز مشاوره تخصصی شیردهی در مراکز بهداشت فعال هستند. همچنین در سال ۱۴۰۴ با مشارکت ۱۵۶ مادر نیکوکار، بالغ بر ۶۹۵ لیتر شیر از طریق بانک شیر جمع‌آوری و برای درمان و تغذیه حدود ۴۰۰ نوزاد نیازمند مصرف شد.»

تداوم ۶ ساله خدمات بانک شیر مادر اصفهان برای نوزادان نارس
در ادامه، دکتر بهنوش استکی، فوق‌تخصص نوزادان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با اشاره به سابقه راه‌اندازی نخستین بانک شیر استان در سال ۱۳۹۹ در مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س) و گسترش آن در بیمارستان شهید بهشتی بیان داشت: «شیر مادر یک بافت زنده زیستی است که فرمولاسیون آن متناسب با سن بارداری تغییر می‌یابد؛ از این رو برای نوزادان نارس بستری در بخش‌های مراقبت ویژه نوزادان (NICU)، معجزه‌ای حیاتی در پیشگیری از عوارض خطرناک روده‌ای و گوارشی به شمار می‌رود.»

وی تأکید کرد: «موفقیت در امر تغذیه انحصاری، فرآیندی پیوسته است که از نخستین دقایق حیات و تماس پوست به پوست در اتاق زایمان آغاز می‌شود و نیازمند پیگیری تلفنی و مشاوره‌های بعد از ترخیص مادران است تا خانواده‌ها با آرامش خاطر این مرحله بنیادین سلامت را پشت سر بگذارند.»